PPWR, verpakkingsprint en recyclebaarheid: een realitycheck
De EU Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR) gaat de eisen voor verpakkingen ingrijpend veranderen door op grote schaal minimalisering van verpakking, hergebruik en recycling te vereisen. Tot nu toe hebben veel merken hun nalevingsinspanningen aangaande PPWR gericht op het voldoen aan de basisvereisten voor de deadline van augustus 2026: verpakking minimaliseren, gevaarlijke stoffen verminderen, traceerbare batch- of serienummers toevoegen en conformiteitsverklaringen voor elk type verpakking opstellen.
Richting 2030 worden de eisen verder aangescherpt. De focus verschuift naar verpakkingsmaterialen, waarbij componenten die recyclingstromen kunnen verstoren worden verwijderd voor maximale recyclebaarheid van verpakkingen. Veel aspecten van de PPWR zijn echter nog onduidelijk en de benodigde recyclinginfrastructuur moet nog worden opgezet. Ondanks de roep tot uitstel van de deadline en de eisen voor secundaire wetgeving die de zorgen in de sector onderstrepen, moeten merken nu al plannen gaan maken.
Deze Q&A bekijkt de commerciële realiteit voor verpakkingsleveranciers en de cruciale rol van converters in duurzaamheidsgerichte samenwerking.
Is de verpakkingsindustrie klaar voor de nieuwe PPWR-eisen?
Ondanks de dalende interesse van consumenten in de milieu-impact van verpakkingen, dwingt strengere regelgeving merken om af te stappen van traditionele methoden voor de ontwikkeling en productie van verpakkingen en labels. Ordervolumes, printkwaliteit en kosten stonden vanouds voorop, maar deze moeten nu in evenwicht worden gebracht met de PPWR-vereisten voor zowel de recyclebaarheid van verpakkingen als het minimale aandeel gerecycled materiaal.
Hoewel er voor 2030 en daarna incrementele PPWR-doelstellingen zijn vastgesteld, maakt de sector zich zorgen over het ontbreken van een ondersteunend kader. Belangrijke definities van recyclebaarheid, de kwaliteitsklassen van gerecycled materiaal en de bijbehorende testmethodologieën blijven onduidelijk of onvolledig. Er is ook onduidelijkheid over de manier waarop de naleving van regelgeving op de lange termijn zal worden beoordeeld.
Het resultaat is niet alleen een gefragmenteerd beeld van de duurzaamheid van verpakkingen, maar ook een gefragmenteerde aanpak van duurzame productontwikkeling. Leveranciers van inkt, kleefstoffen en materialen kijken momenteel enkel naar hun eigen productportfolio's, zonder rekening te houden met de impact op de totale verpakkingseenheid. Het gevolg is dat individuele componenten misschien als PPWR-conform en technisch recyclebaar worden beschouwd, maar dat de gecombineerde verpakking nog steeds niet aan de recyclebaarheidsbeoordelingen voldoet als deze niet op grote schaal recyclebaar is.
Zijn recyclebare verpakkingen altijd de meest duurzame keuze?
Merken hebben uiteraard al aanzienlijke veranderingen doorgevoerd in hun verpakkingsstrategie om aan de PPWR-deadline van augustus 2026 te voldoen. De verpakking is geminimaliseerd, gevaarlijke stoffen zijn verwijderd en traceerbaarheid is toegevoegd. De sterke nadruk van de 2030 PPWR-vereisten op de recyclebaarheid van verpakkingen roept echter vragen op over de perceptie van milieuvriendelijkheid die de huidige recyclingmogelijkheden bieden, zonder naar de milieu-impact over de volledige levenscyclus te kijken.
Deze ambiguïteit dwingt merken verschillende benaderingen te kiezen voor verpakkingsontwerp en materiaalkeuze. Zo is Babybel waar mogelijk overgestapt op papieren verpakkingen: een eenvoudige manier om de recyclebaarheid te verbeteren. Consumenten beschouwen dit als een duurzamere keuze en daarnaast omzeilt deze de complexere en voortdurend veranderende regels voor plastic verpakkingen. De Canadese koekjesfabrikant Leclerc stapte daarentegen over van karton naar lichtgewicht plastic folie, op basis van een levenscyclusanalyse die een reductie in transportemissies en totaal materiaalgebruik aantoonde.
Merken moeten bij hun verpakkingsbeslissingen ook rekening houden met nationale verschillen in de kosten voor de Uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (EPR). Een recente enquête van het Britse Department for Environment, Food and Rural Affairs (Defra) brengt grote verschillen tussen leveranciers aan het licht: slechts 10% van de Britse verpakkingsproducenten is volledig overgestapt op breed recyclebare verpakkingen, terwijl 14% nog uitsluitend verpakkingen levert die het recyclingproces flink bemoeilijken.
Waarom is samenwerking essentieel voor PPWR-conforme verpakkingen?
Er is een dringende behoefte aan samenwerking binnen de gehele toeleveringsketen om de huidige status quo te doorbreken en merken te voorzien van betrouwbare informatie over verpakkingsproducten. Gezamenlijk testen en valideren vormt de basis voor strategieën in verpakkingsontwerp die niet alleen voldoen aan de wettelijke vereisten, maar ook rekening houden met de mogelijkheden van de huidige recyclingsystemen.
Converters vervullen een duidelijke rol in het faciliteren van de samenwerking tussen leveranciers en helpen merken door deze periode van onzekerheid en verandering te navigeren. Ze kunnen inzicht bieden in de voor- en nadelen van veranderende gerecyclede materialen. Hoogwaardige gerecyclede verpakkingsmaterialen zijn bijvoorbeeld vaak duurder en leveren mogelijk uitdagingen op bij het printen waar het inkthechting en printsnelheid betreft. Dit kan leiden tot meer verspilling en een lagere efficiëntie en productiviteit.
Samenwerking met printer, inkt- en materiaalleveranciers, het delen van testresultaten en het uitwisselen van gegevens zijn cruciaal in het opbouwen van vertrouwen. Dit inzicht helpt verpakkingsleveranciers duurzame materialen te identificeren en valideren die goed presteren in productie en een sterke visuele impact bieden voor hun klanten in de merkensector. Daarnaast ondersteunt samenwerking de overstap van algemene claims als "milieuvriendelijk" of "recyclebaar" naar meetbare, verifieerbare claims.
Hoe kunnen converters de PPWR-conformiteit ondersteunen?
Gedeelde, betrouwbare gegevens zijn essentieel om nalevingsrapportage te ondersteunen in een steeds strenger gereguleerde omgeving. Converters spelen een centrale rol bij het consolideren van gegevens uit de gehele waardeketen. Ze voorzien merken van informatie over materialen, aandeel gerecycled materiaal, zorgwekkende stoffen en de prestaties op het gebied van recyclebaarheid, ter ondersteuning van hun conformiteitsverklaringen en EPR-rapportage.
Digitale inkjetprinttechnologie is een belangrijke troef tijdens deze evolutie. Deze maakt namelijk het gebruik van QR Codes powered by GS1 mogelijk. 2D-codes ondersteunen niet alleen traceerbaarheid, realtime levenscyclusbewaking en nalevingsrapportage, 2D-codes en verbonden dataplatforms groeien mee met de veranderende eisen voor product- en verpakkingsinformatie naarmate de uitrol van de PPWR, Sunrise 2027 en initiatieven voor digitale productpaspoorten de komende jaren vorderen.
Digitale printtechnologie vormt daarnaast de basis voor de operationele wendbaarheid die merken nodig hebben om aan uiteenlopende verpakkingsbehoeften te voldoen. Het maakt de efficiënte productie van kleinere volumes met wisselende verpakkingsontwerpen mogelijk om gelijke tred te houden met de steeds veranderende eisen voor verpakkingsinformatie, zoals batch- of eenheidsgebaseerde serialisatie. Inkjettechnologie biedt bovendien verbeterde controle over de inktapplicatie. Hierdoor wordt het inktverbruik verminderd en de impact van de print op de recyclebaarheid van verpakkingen beperkt. Al met al biedt een digitale aanpak converters een flexibeler commercieel aanbod.
Hoe bereiden merken en leveranciers zich voor op de PPWR-doelstellingen voor 2030?
De voortdurend veranderende regelgeving op het gebied van duurzaamheid zorgt voor aanzienlijke complexiteit in verpakkingsontwerp en -materialen. De sector moet snel overgaan van een gefragmenteerde aanpak naar een methode die is gebaseerd op continue, nauwe samenwerking tussen materiaalleveranciers, leveranciers van printapparatuur, converters en merken. Stakeholders in de gehele waardeketen moeten samenwerken om zich aan te passen, te testen en te ontwikkelen om niet alleen aan de wettelijke vereisten te voldoen, maar ook aan de realiteit van de huidige recyclinginfrastructuur.
Dit biedt converters een uitstekende kans om hun kennis van materiaalcombinaties en recyclebaarheid te verdiepen, nalevingsgegevens te verzamelen en in flexibiliteit door digitale technologieën te investeren. Bedrijven die een voortrekkersrol spelen op het gebied van duurzaamheid, zijn goed gepositioneerd om concurrerend te blijven door hun merkklanten te ondersteunen in de naleving van regelgeving.